A A A A

Gmina Kalinowo

  • Panorama miasta z lotu ptaka
  • Jezioro, plaża i domek letniskowy
  • Publiczne obchody kościelne
  • Bele siana na polu
  • Kosciol w Kalinowie
  • Bociany

Z kart historii... Pierwsze wzmianki o Kalinowie

07.01.201610:40

Kamila

Pierwsze wzmianki o Kalinowie

Pierwsza wzmianka o Kalinowie pochodzi z 1499 roku - dotyczy sporu proboszcza parafii Kalinowo, księdza Macieja o wieś Kleszczewo przyłączoną do parafii Jucha. 
Osadnicy Kalinowa pochodzili z pobliskiego Mazowsza. Większość wsi (około 30)na terenie obecnej gminy Kalinowo powstała do 1525 roku. Mogło to wiązać się z tym, że teren gminy był sporny i nawet po traktacie melneńskim rościła do niego pretensje strona polska. Zagospodarowanie tych ziem oddalało niejako pretensje polskie - ostatecznie wyjaśnione przez komisję graniczną (śladem jej działań jest słup graniczny nad rzeką Ełk w Boguszach koło Prostek z 1545 roku). 
Sekularyzacja Prus (1525r.) pociągnęła za sobą zmianę wyznania katolickiego na protestanckie, w Kalinowie nastąpiło ono w 1529 roku, podobnie jak w starszej od Kalinowa parafii Lisewo. Ludność do końca XVI wieku była całkowicie polska. 
Rozwój Kalinowa na dług czas zahamował najazd Tatarów. Po bitwie pod Prostkami (8.X.1656r.) odłączyli się oni od wojsk polskich siejąc pożogę i zniszczenie na terenie Prus. W Kalinowie uprowadzili pastora Baranowskiego - (zmarł na galerach na dalekiej Krecie), a straty w ludności były tak duże (ponad 800osób), iż dopiero z końcem XVII wieku Kalinowo potrafiło je wyrównać. Zaledwie osiągnięto stan sprzed najazdu, wieś dopadła - tak jak resztę Mazur - zaraza dżumy, która poprzedzona klęską głodu w 1710 roku w samym tylko Kalinowie uśmierciła 226 osób, w parafii ponad 1000. Ziemie ponownie się wyludniły, próba zasiedlenia osadnikami z Niemiec na terenie gminy Kalinowo nie powiodła się. 
Klęski przyhamowują, ale nie zatrzymują rozwoju, w XVIII wieku Kalinowo jest duża wsią kościelną z prawami do jarmarków. W 1800 roku na terenie obecnej gminy istnieją 3 szkoły parafialne i 27 wiejskich. Dużą zasługę w rozwój szkolnictwa wniósł Michał Pogorzelski, pastor parafii Kalinowo w latach 1780-1788, postać niezwykle barwna i oryginalna. Dbał on zarówno o poziom nauczania jak i rozwój sieci szkolnej. Był też autorem wierszy, niektóre z nich zapisywał na marginesach akt kościelnych. Krążące o nim anegdoty przetrwały jego śmierć. Pochowany został na cmentarzu przykościelnym obok zakrystii.

 

Od Karolinenthal do Żabiego Raju, czyli dzieje GolubiiFront budynku

GOLUBIE, założone w 1440 r. przez Jakuba Rogalę z Mazowsza, są najstarszą wsią mazurską w gminie Kalinowo. Włodarzami tej ziemi byli niegdyś Jaćwingowie, wywodzący się z ludów bałtyskich. Pozostały po nich legendy oraz niektóre nazwy miejscowości, jezior i kurhanów. Jak chociażby oddalone o zaledwie 5 km Skomentno, od nazwiska wodza Skomanda, który w 1283 r. stoczył ostatnią, niestety przegraną, bitwę z Krzyżakami. Mazurzy, kilka wieków później, podzielili los Jaćwingów. Podobnie historia obeszła się z innymi grupami etnicznymi, narodowymi i wyznaniowymi, w tym niezwykłym tyglu środkowo-wschodniej Europy. 
Pojezierze Ełckie zwane też Krainą Bociana, urzeka wciąż pięknem krajobrazu, gościnnością mieszkańców i unikalnym dziedzictwem kulturowym. Jedną z większych tego regionu jest ZESPÓŁ PAŁACOWO-¬DWORSKI w malowniczo położonych Golubiach. 
Jego początki sięgają XVIII wieku. Wtedy to na północno-wschodnich obrzeżach wsi bogaty Niemiec - w odległości 300-500 metrów od sąsiednich zabudowań, pobliskiego lasu i jeziora - wybudował okazały dworek. Z żoną Karoliną wiedli dostatnie życie. Do momentu, kiedy wśród służby pojawiła się młoda kobieta i zawładnęła starzejącym się gospodarzem. Przeszkodę w osobie Karoliny postanowili usunąć rozgłaszając, że zwariowała. i trafiła do zakładu psychiatrycznego. Tymczasem uwięzili ją w piwnicach dworku, gdzie szybko dokończyła żywota. Miejsce pochówku nie jest znane. Skoro znikła przeszkoda - tragicznie zakochani pobierają się. Jednakże duch Karoliny nawiedzał obojga małżonków. Efekt: służąca trafiła do zakładu dla obłąkanych, zaś mąż wkrótce umiera w osamotnieniu. Okoliczna ludność, z szacunku do Karoliny, zaczęła to miejsce od 1818 roku nazywać KAROLINENTHAL czyli DOLINA KAROLINY. Nazwa - również w dokumentach urzędowych - przetrwała do końca II wojny światowej w 1945 r. 
Pod koniec XIX wieku Graf Stielfried wykupuje ok. 1000 ha okolicznej ziemi, a na siedlisku gdzie stał wspomniany dworek buduje w 1894 r. efektowny PAŁAC, w pewnym oddaleniu stajnię, budynki inwentarskie, wiatrak i domki dla służby. Graf wraz z żoną Karoliną uchodzili za światowców, prowadzili aktywne życie towarzyskie, uwielbiali hazard. Niestety, skończyło się to zastawieniem Karolinenthal i w 1928 r. Graf wraz z żoną i jedynym synem byli zmuszeni opuścić posiadłość. Całość przeszła na skarb państwa. W 1930 roku Pałac i park (ze stawem) przekazano wspólnocie ewangelickiej i do końca wojny była w nim kircha (kościół). Wolne pomieszczenia wykorzystywano na szkolenia, m.in. hitlerjugend. W czasie wojny Gestapo też miało w Pałacu swoją komórkę, a piwnice okratowano i przeznaczono na więzienie. Z kolei ziemię, która pozostała po Grafie, podzielono na gospodarstwa i osadzono na nich napływowych Niemców, nawet z Nadwołża, z Rosji Radzieckiej. 
Tuż po II wojnie światowej, ponoć w Pałacu krótko rezydowało radzieckie NKWD, wykorzystując sprawdzone już wcześniej piwnice na więzienie niewygodnych sobie ludzi. Następnie obiekty z 2,7 hektarową posesją przekazano WZGS Białystok. Do 1977 r. mieściła się tutaj placówka kolonijna dla dzieci pracowników GS (handlu wiejskiego) z całej Polski. Po letnim sezonie służył jako ośrodek szkoleniowy i baza myśliwych. Niestety, gdy Pałac trzeba było remontować - zabito deskami, dzieci przez kilka lat biwakowały pod namiotami, potem zaś porzucono. Z czasem, zdewastowany w 95%, znalazł się z zasobach Państwowego Funduszu Ziemi. 
W 1988 r. zrujnowany Pałac, oficynę i otaczający je park, kupili Mieńkowscy, małżeństwo z Warszawy. W wyremontowanych pomieszczeniach zamieszkali w 1994 r., a od września 1995 r. Uruchomili pierwszy wówczas na Mazurach Ośrodek Rehabilitacyjno-Wypoczynkowy "LILI" . Z kolei w 2004 r. wznieśli od podstaw, stylowy i bardzo funkcjonalny DWÓR KALIMIRA, z przeznaczeniem na dom opieki lub inne placówki leczniczo-opiekuńcze. W remontowanym wciąż Pałacu mieszkają właściciele oraz ma siedzibę spółdzielnia rękodzieła ludowego. Trwa porządkowanie otoczenia i ciągów komunikacyjnych.. 
Efektem kilkunastoletnich zmagań są uratowane obiekty architektoniczne oraz odrodzone życie w parku i "oczkach wodnych", a funkcjonujące placówki przywracają zdrowie i radość ludziom. ŻABI RAJ, bo tak to miejsce nazywają kuracjusze i okoliczna ludność, jest swoistą ostoją przyrody. Kusi swoją niezwykłością i tajemniczością. Z tego POGRANICZA (polsko-litewsko-¬rosyjskiego) jest blisko wszędzie: do Wilna i Kaliningradu, do Olsztyna i Białegostoku, do Augustowa i Ełku, do Świętej Lipki, kwatery Hitlera i biebrzańskich uroczysk. Wszędzie dobry układ dróg i mnóstwo atrakcji.

Stanisław Mieńkowski

Wpisał dn. 2008-07-23 12:46:23 Anna Wasilewska, zaktualizował dn. 2008-07-23 12:46:45 Anna Wasilewska.

Stary budynek od frontu
Zdjęcie posiadłości
Zdjęcie zabytkowego dworku

Spis

Komunikaty

Informacja o wyborze ofert na 2019 rok

25.02.2019

13:43

Anna

Informacja o wyborze najkorzystniejszych ofert na realizację zadań własnych Gminy Kalinowo w roku 2019

Ogłoszenie o naborze do Komisji Konkursowej

04.02.2019

11:58

Anna

Ogłoszenie Wójta Gminy Kalinowo o naborze na członków Komisji Konkursowej, Formularz zgłoszeniowy

Sprawozdanie z konsultacji projektu Programu Współpracy Gminy Kalinowo w 2019 roku

29.10.2018

08:46

Anna

 Sprawozdanie z konsultacji projektu Programu Współpracy Gminy Kalinowo z organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego w 2019 roku

Informacja dotycząca konsultacji Programu Współpracy na 2019 r.

04.10.2018

14:35

Anna

Informacja dotycząca konsultacji projektu Programu Współpracy Gminy Kalinowo z organizacjami pozarządowymi oraz innymi podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego w 2019 roku - pobierz

                     - Projekt Programu współpracy

                     - Formularz konsultacji

Facebook