Krótkie dzieje ziemi mazurskiej…
Mazury to jeszcze wciąż ziemia tajemnicza i nieokreÅ›lona, zaszyta na póÅ‚nocno-wschodnich kraÅ„cach Europy. Czym innym jawi siÄ™ wakacyjnemu żeglarzowi z poÅ‚udnia Polski, czym innym zwiedzionemu ciekawoÅ›ciÄ… turyÅ›cie z innych krajów europejskich, a zupeÅ‚nie czym innym jej obecnemu mieszkaÅ„cowi, którego korzenie wywodzÄ… siÄ™ najczęściej z obecnych obszarów Litwy, BiaÅ‚orusi i Ukrainy. Do koÅ„ca XIII stulecia ziemiÄ™ tÄ™ zamieszkiwaÅ‚y plemiona jaćwieskie i pruskie. JÄ™zyki plemion, tradycje, wierzenia i obyczaje zaginęły w pomroce dziejów i znane sÄ… dzisiaj jedynie z nielicznych kronik historycznych, podaÅ„, legend oraz opracowaÅ„ archeologicznych. Owa aura tajemniczoÅ›ci towarzyszy historii tutejszych ludów, które w sposób dramatyczny zeszÅ‚y z areny dziejów. Dodajmy, że ziemie te okupione zostaÅ‚y mÄ™czeÅ„skÄ… krwiÄ… Å›wiÄ™tych Wojciecha i Brunona.
Tajemnica osnuwa również mroki Å›redniowiecza. PasjonujÄ…cym caÅ‚Ä… EuropÄ™ tematem sÄ… legendy, którymi obrosÅ‚a historia Å›redniowiecznych zakonów rycerskich. Do dzisiaj można przecież spotkać poszukiwaczy tajemniczych skarbów zakonnych. Np. po Krzyżakach zostaÅ‚o wiele Å›wiadectw materialnych na ziemi mazurskiej. Jest to caÅ‚y Å‚aÅ„cuch istniejÄ…cych jeszcze, lub pozostajÄ…cych w ruinie, zamków obronnych (wysuniÄ™tym najdalej na wschód jest zamek na dawnej wyspie Jeziora EÅ‚ckiego, peÅ‚niÄ…cy niegdyÅ› funkcjÄ™ szpiegowskÄ… i obronnÄ…) oraz pierwotne zaÅ‚ożenia architektoniczne miast mazurskich (trakty gÅ‚ówne, fosy, mury miejskie), które powstawaÅ‚y przeważnie wokóÅ‚ zamków. Ciekawe jest tu także nazewnictwo geograficzne, przejÄ™te przez Krzyżaków, w którym czÄ™sto wykorzystywano stare nazwy nadane jeziorom, rzekom, powstajÄ…cym miejscowoÅ›ciom, wywodzÄ…ce siÄ™ z jÄ™zyka plemion pruskich (np. EÅ‚k - od dawnego sÅ‚owa Å‚Ä™g, podmokÅ‚y teren).
Åšlady bytnoÅ›ci czÅ‚owieka na obszarze dzisiejszych Mazur, których poÅ‚udniowo-wschodni kraniec zajmuje Kalinowo, datowane sÄ… na 12 tysiÄ™cy lat. W poÅ‚owie I tysiÄ…clecia p.n.e. osiedlili siÄ™ tu BaÅ‚towie Zachodni, przybyli prawdopodobnie znad Dniepru.
W Å›redniowieczu teren dzisiejszych Mazur zamieszkiwaÅ‚o baÅ‚tyjskie plemiÄ™ Jaćwingów. Ich poÅ‚udniowo-wschodni odÅ‚am - PoÅ‚ekszanie zasiedlali teren Kalinowa i pobliskich wsi.
Po ostatecznej klÄ™sce Jaćwingów w 1283 roku ziemie ich na dÅ‚ugi czas opustoszaÅ‚y, stanowiÄ…c przedmiot sporów miÄ™dzy paÅ„stwem krzyżackim a Wielkim KsiÄ™stwem Litewskim. Spór ten rozstrzygnÄ…Å‚ ostatecznie traktat melneÅ„ski z 1422 roku ustalajÄ…cy przebieg granic. W tekÅ›cie traktatu wspomniano miÄ™dzy innymi o Prawdziskach (Preywyski) jako punkcie granicznym.
